Witaj w Niezbędniku Ceramika
Zebrałam w jednym miejscu sprawdzone przez lata masy ceramiczne oraz podstawowe narzędzia, z których korzystamy w pracowni NicDwaRazyArt. Traktuj tę stronę jako swoją podręczną ściągawkę
Masy używane na naszych zajęciach. Te, które polecam do lepienia przedmiotów użytkowych.
Są to masy kamionkowe o niskim współczynniku nasiąkliwości do 2%, który osiągają po wypale w wysokich temperaturach :
Glina Goerg & Schneider 254 to kremowa masa plastyczna do lepienia ręcznego i na kole garncarskim. Temperatura wypału 1070 - 1280 stopni C To najlepsza masa na początek przygody ceramicznej, idealna do lepienia naczyń użytkowych.
Glina SiO2 PRAI masa z szamotem , zawartość ziaren : 40% 0-0,2mm. Zakres temperatur 1240 - 1300 stopni C biskwit zaleca się wypalać na 1000 stopni C
Gliny G&S 933 i 930 beżowe w kropki . Temperatura wypału G&S 933 do 1240 stopni C maksymalnie. Masa 930 wypał do 1280 stopni C - jest jaśniejsza od 933.
Glina Sibelco WMS 2502 nakrapiana - baza jasny beż temperatura wypału: 1000 - 1280 zawartość szamotu: 25 % gradacja szamotu: 0,2 mm;
Glina Sibelco nr WM 2502 masa ceramiczna w kolorze jasnym beżowym, temperatura wypału: 1000-1280 °C; zawartość szamotu 25%, ziarna o wielkości 0-0,2mm
Glina Sibelco nr WM 2502B - żółta - po wypale ma piękny piaskowy odcień. z widocznym drobniutkim piaseczkiem. temperatura wypału: 1100-1280 zawartość szamotu: 25 % , grubość szamotu 0-0,2 mm
Glina Sibelco Nigra 2002 czarna, - glina dla osób zaawansowanych ( bardzo trudna w
szkliwieniu, często pęka podczas wypału ) Ma piękny głęboki czarny kolor. Temperatura wypału: 1000 - 1240 zawartość szamotu: 20 % , gradacja szamotu: 0-0,2 mm;
Glina G&S 373 - to brunatno czarna masa z szamotem 0-0,5 mm Temperatura wypału do 1240 stopni C absorbcja wody w najwyższej temperaturze to 1%
Glina G&S 371 - to podobna masa do 373 ale ma mniejszą zawartość delikatnego szamotu
Gliny 371 (czarna) , 254 (beżowa) i 356 (brązowa) oraz 354 (czerwona) można ze sobą łączyć - idealne do pracy w technice tworzenia wzorów NERIKOMI i NERIAGE.
Narzędzia :
Na początku ceramicznych zmagań nie potrzebujesz wielu narzędzi, czasami jak już się przekonałaś i przekonałeś wystarczy tylko dłoń i woda :P Polecam jednak zaopatrzyć się w podstawowe przedmioty ułatwiające pracę z masą.
Materiał - jako podkład do wałkowania gliny itp. Może to być np stare prześcieradło, pocięte poszwy lub coś lepszego jak np materiał nieprzemakalny ( są do nabycia w sklepach pasmanteryjnych ) , który zapobiega zbyt szybkiemu schnięciu masy. Sztywniejsze, grubsze gramatury sprawdzają się lepiej niż cienkie.
Nożyk - polecam ostrza do cięcia wykładzin, są mega ostre i stosunkowo tanie ( sklepy typu OBI )
Wałek drewniany taki jak do ciasta
Gumowa cyklina do wygładzania powierzchni prac. Najlepsza jest z miękkiej gumy, elastyczna
Struna
Narzędzie do zadrapywania powierzchni przy sklejaniu elementów lub płata
Igła - do usuwania bąbli powietrza
Drewniane patyczki w różnych kształtach
Oczka do tworzenia wzorów poprzez zeskrobywanie fragmentów masy
Toczek - bardzo ułatwia pracę , obracasz pracę bez jej dotykania
Różnego rodzaju pędzle do zdobienia
Gąbka
Drewniane klepaczki
Listwy dystansowe - pomagają przy wałkowaniu płatów by były równej grubości
Papier ścierny na gąbce , zwykły żółty lub brązowy , siatka do wyrównywania/szlifowania gładzi na ścianach ( dla mnie najlepsza bo się nie zatyka )
inne : przydają się bardzo różne podkładki do suszenia prac, płyty gips karton pięknie odciągają wodę i pomagają w równomiernym suszeniu prac od spodu. Także folia do przykrywania prac np. torebki, worki, strecz do wyrównywania wilgoci w naczyniach.
Sklepy w których się zaopatruję
Ceramiq ul. Czyżewska 5 www.ceramiq.pl sklep stacjonarny i internetowy
www.1240.design lub stacjonarnie Ul.Kolneńska 4 Warszawa ( tu najczęściej zaopatruję się w farby podszkliwne do ceramiki i szkliwa firm Mayco i Amaco
Świat Gliny www.swatgliny.pl
ABC CERAMIKI www.abcceramiki.pl ( polecam głównie angoby i pigmenty )
Keramos www.keramos.pl także sklep stacjonarny w Warszawie ul.Modlińska 117
I. TECHNIKI TWORZENIA I FORMOWANIA FORM
1. PINCHPOT – Metoda szczypana (Tebinery 手ひねり / Te-neki)
Formowanie naczynia w dłoniach z jednej kuli gliny wyłącznie za pomocą kciuków i palców, bez użycia narzędzi.
Rodowód i historia: Najstarsza technika formowania naczyń (paleolit/neolit), spotykana w ceramice Jōmon w Japonii (ok. 14 000 p.n.e.). Do dziś stanowi
fundament japońskiej sztuki wyrabiania czarek do herbaty w tradycji Raku.
2. METODA WAŁECZKÓW (Sekko-tsukuri 積み上げ / Coiling)
Budowanie ścianek poprzez układanie na sobie długich wałeczków gliny ( lub pasków ) i precyzyjne ich zacieranie w spójną całość.
Rodowód i historia: Kluczowa metoda starożytnych kultur przedkolumbijskich (Majów, Inków, Pueblo) oraz greckiego okresu geometrycznego. Służyła do budowy
wielkich pitosów (naczyń zasobowych) na długo przed opanowaniem koła garncarskiego.
3. LEPIENIE Z PŁATA (Slab Building)
Wałkowanie lub cięcie gliny na płaskie plastry, z których po lekkim podsuszeniu wycina się i łączy precyzyjne płaszczyzny.
Rodowód i historia: Rozwinięta w starożytnym Egipcie i Chinach przy budowie naczyń grobowych. W XX w. stała się filarem ceramiki rzeźbiarskiej i
architektonicznej, propagowana przez twórców nurtu Bauhaus..
4. ODLEWANIE Z MAS LEJNYCH (Slip Casting)
Wlewanie półpłynnej masy ceramicznej (szlikera) do chłonnych form gipsowych jedno- lub dwuczęściowych.
Rodowód i historia: Wynaleziona w połowie XVIII wieku we Francji i Anglii (np. manufactura Wedgwood). Zrewolucjonizowała wytwarzanie porcelany,
umożliwiając produkcję seryjną rzeźb i skomplikowanych form użytkowych.
5. TECHNIKI RZEŹBIARSKIE (Małe Formy Rzeźbiarskie)
Tworzenie trójwymiarowych obiektów wolnostojących, płaskorzeźb (bas-relief) i struktur artystycznych poza funkcją użytkową.
Rodowód i historia: Od paleolitycznych Wenus (np. z Dolní Věstonice, ok. 29 000 p.n.e.) po współczesną rzeźbę ceramiczną. Wymaga znajomości konstrukcji
wewnętrznej oraz rozprężania mas przy wypale.
II. TECHNIKI ZDOBIENIA, INKRUSTACJI I STRUKTUR SURFACE ART
6. SGRAFITTO (z wł. sgraffiato – „zdrapywany”)
Wydrapywanie rysunku na podsuszonej glinie nakrytej kontrastową angobą, odsłaniające kolor gliny pod spodem.
Rodowód i historia: Nazywane snycerstwem ceramicznym. Sgraffito rozkwitło w sztuce bizantyjskiej (X-XII w.) oraz podczas Włoskiego Renesansu (zdobienia
naczyń majolikowych oraz elewacji toskańskich kamienic).
7. MISHIMA / SANG-GAM (jap. Mishima-de 三島手 / kor. Sang-gam 象嵌)
Grawerowanie lub rytowanie wzoru w glinie, wypełnianie rytu płynną angobą i ścieranie jej nadmiaru na gładko.
Rodowód i historia: Technika inkrustacji wywodząca się z Korei z okresu Dynastii Goryeo (X–XIV w., ceramika Celadon). Zaadoptowana w XVI w. w Japonii pod
nazwą Mishima jako cenne naczynia do drogiej herbaty.
8. NERIKOMI i NERIAGE (練り込み / 練り上げ)
Barwienie surowych mas ceramicznych pigmentami i układanie z nich wzorów, z których potem tworzy się barwne bloki (Nerikomi) . Wymieszane w spontaniczny sposób kolorowe masy tworzą strukturę marmurkową - NERIAGE
Rodowód i historia: Metoda tworzenia ceramicznego wzoru przechodzącego przez całą grubość formy. Wywodzi się z chińskiej Dynastii Tang (618–907 n.e., technika
Jiao Tai) oraz rzymskich szkieł/ceramiki agatowej (Agateware).
9. MALARSTWO PODSZKLIWNE I ANGOBY (z fr. engobe / chiń. Qinghua 青花)
Malowanie pigmentami, tlenkami oraz angobami na surowej glinie lub biskwicie, nakrywane przezroczystym szkliwem.
Rodowód i historia: Angoby stosowano w starożytnej Grecji (waza czarno- i czerwonofigurowa). Malarstwo podszkliwne osiagnęło szczyt w Chinach za epoki Ming przy kunsztownej porcelanie biało-niebieskiej.
10. DEKORACJA TRANSFEROWA – Kalka autorska (Transfer Printing)
Ręczne przygotowywanie kalki na specjalnym papierze i przenoszenie wilgotnej ilustracji bezpośrednio na formę ceramiczną.
Rodowód i historia: Wynaleziona w 1756 roku w Anglii (John Sadler). Pozwoliła przenieść graficzne ilustracje miedziorytnicze bezpośrednio na obłe wyroby
ceramiczne.
11. STEMPLOWANIE, RELIEF I MALARSTWO WYPUKŁE (Relief / Barbotine)
Odciskanie struktur roślinnych i stempli oraz nakładanie trójwymiarowej półpłynnej glinki (szlikera/ szlamiku) dozownikiem.
Rodowód i historia: Stemplowanie znane było w rzymskiej ceramice Terra Sigillata. Malarstwo wypukłe szlikerem rozwinęło się we francuskiej ceramice
artystycznej XIX w. (tzw. technika Barbotine).
III. SPECJALISTYCZNE TECHNIKI WYPAŁU
Ucieleśniają filozofię Wabi-Sabi –
piękno w niedoskonałości, prostocie i ulotności chwili.
12. SAGGAR – Alternatywny Wypał Ceramiczny (z ang. Saggar / Sager)
Wypalanie naczyń w zamkniętych puszkach (szamotowych lub metali) wypełnionych materiałami organicznymi (solami, trocinami, trawska).
Rodowód i historia: Pierwotnie saggary służyły w Chinach do ochrony delikatnej porcelany przed popiołem z pieca. Współcześnie przekształcono tę metodę w
artystyczny wypał plenerowy/gazowy, tworzący niepowtarzalne, dymne malarstwo tlenkami na czerepie. Zaadaptowałam tę technikę do warunków wypału w piecu elektrycznym.
13. RAKU – Tradycyjny Wypał Japoński (楽焼 - Raku-yaki)
Wyjmowanie rozżarzonych prac z pieca w temperaturze ok. 1000°C i wkładanie ich do redukcji (np. trocin), co daje charakterystyczne spękania i metaliczny
połysk.
Rodowód i historia: Zapoczątkowana w XVI-wiecznej Japonii przez garncarza Chōjirō na potrzeby mistrza herbaty Sen no Rikyū.
Ze względów technicznych tej metody wypału nie stosujemy na zajęciach. Otrzymasz ode mnie namiary i informacje w jakiej pracowni taki wypał można przeprowadzić.
IV. Unikatowa technika naprawy uszkodzonych lub zbitych przedmiotów ceramicznych
14. KINTSUGI – Sztuka Naprawy Złotem (金継ぎ - „Łączenie Złotem”)
Tradycyjna technika sklejania pękniętej ceramiki za pomocą laki (urushi) oraz oprószania spoin prawdziwym pyłem złota lub srebra.
Rodowód i historia: Powstała w Japonii pod koniec XV wieku, gdy szogun Ashikaga Yoshimasa poszukiwał estetycznej metody naprawy swojej ulubionej czarki.
Technika głosi, że pęknięcia i ślady użytkowania stanowią o historii i wyższym pięknie obiektu.